Twee decennia later krijgt het vrouwelijk naakt van Co(te)lette door een nieuwe, geweldige cast nog meer lading
Misschien toevallig, maar de eerste rij in Theater Rotterdam blijkt voor 90 procent gevuld met mannen. Wie zich heeft ingelezen weet dat de herneming van de geruchtmakende dansvoorstelling Co(te)lette, bijna twintig jaar na de bekroonde première in 2007, vrouwelijk naakt belooft. En vrouwelijk genot.
Choreograaf Ann Van den Broek creëerde met drie danseressen een obsessieve ode aan fysiek verlangen vanuit vrouwelijk perspectief. Het werd een verbeelding van een gezonde honger naar lust en bevrediging.
Ze vernoemde haar trio naar een lap vlees (kotelet): regelmatig wordt ‘het vrouwenvlees’ op het toneel bijna mals geslagen door eigen platte handen, tot rood wordende huid aan toe. Natuurlijk lees je in de titel ook een knipoog naar de rib (côte) van Adam, waaruit volgens het Oude Testament Eva werd geschapen, met kwalijke gedachtegangen over vrouwelijke ondergeschiktheid tot gevolg.
En Van den Broek refereert aan de Franse schrijver Sidonie-Gabrielle Colette (1873-1954), die zowel in haar proza als op toneel en in de journalistiek een radicale pleitbezorger was van vrouwelijke vrijzinnigheid.
Nu, twee decennia later, krijgt de herneming door een nieuwe, geweldige cast nog meer lading. Door het preutse conservatisme dat wordt voorgeschreven door een Amerikaanse president met meer dan één dubbele moraal. Door de urgentie van acties als ‘Wij eisen de nacht op, laat vrouwen veilig thuiskomen’. Door de tien jaar geleden begonnen #MeToo-beweging tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag. Door de steeds groter wordende invloed van de manosfeer. Schandalen genoeg.
Die vibreren zachtjes mee op de achtergrond van deze beklemmende, confronterende en intens gedanste verdediging van het recht op zelfliefde, wanneer de danseressen met priemende vinger naar het publiek wijzen en dan weer naar zichzelf. In een cleane omgeving van wit tl-licht boven een witte vloer, omkaderd met witte vitrage, beginnen ze op hun knieën, met wulps schuddende billen in witte kokerrokjes. Dat is geen geile uitnodiging aan een ander. Wel het begin voor het uitbreken uit een verkokerde visie op vrouwelijke seksualiteit.
Hun bevallige lachjes, hun verveeld tikken op een tepel, hun beleefd schuddende handjes maken steeds vaker plaats voor een intimiteit waarin ze hun eigen genot durven ontdekken. Shirtjes, hakjes en rokjes gaan uit. Lichamen beginnen te rillen en trillen. Kreetjes van verrukking versmelten met schelle fluitjes in de gonzende soundscape. Ze stoppen vier vingers in hun mond, jonassen elkaar, headbangen met lange haren. Het licht verkleurt.
De dwangmatige herhaling maakt alles grimmig en glanzend tegelijk: het moet getoond maar wil ook worden doorvoeld. De nabijheid van het publiek maakt het kwetsbaar én confronterend. Aan het logische verzoek geen foto’s of video-opnamen te maken wordt in Rotterdam gelukkig gehoor gegeven. Van de mannen op de eerste rij schieten er na afloop twee een foto van het maagdelijk witte toneel, met in de hoeken uitgegooid ondergoed als aandenken aan deze totale overgave aan fysieke zelfliefde.
Annette Embrechts, de Volkskrant 12 mei 2026
Verlokking
Bij de zaalentree worden alle telefooncamera’s met een sticker afgeplakt. Voor de veiligheid van de dansers, is de uitleg. Zo. Eindelijk een stevige maatregel tegen toeschouwers die weigeren te accepteren dat theater iets is om te ervaren, en niet om te hebben. Hoe noodzakelijk het verhinderen van verspreide foto’s en filmpjes voor déze productie is, begrijp je halverwege Co(te)lette. De kijkersblik op het vrouwelijke lichaam wordt in deze ijzersterke dansvoorstelling extreem uitgedaagd. Drie danseressen bevechten een uur lang de eigenschap van hun beeltenis, door clichés van verleidelijkheid te laten botsen met het uitleven van hun fysieke driften.
Dat begint met een vrouwenkonten-presentatie. Voorovergebogen op de vloer, hoofden onzichtbaar, voeten in zilverkleurige hakjes, heft het trio de witgeklede achtersten richting publiek en begint daarmee sensueel rondjes te draaien. De oppervlakkige verlokking verdiept zich als de draaibeweging het opzwepende ritme krijgt van opwinding die een uitweg zoekt. Een van de danseressen stapt uit het tafereel, bedekt haar miniem beklede bovenlijf met een roze jasje en beoordeelt haar verschijning in een onzichtbare spiegel die ook de toeschouwers omvat. Later staan de drie samen voor de publieksspiegel, hun gezichtsuitdrukking levenloos. Om daarna het ritme van de innerlijke drift weer op te pakken.
De magistrale choreografie van Ann Van den Broek beweegt zich tussen twee polen: overbewustzijn en verstarring in de blik van buitenaf, en genotvolle overgave aan wat het lichaam wil. Het ene moment definiëren de vrouwen zich in catwalk-poses, hand in de zij, het hoofd kittig geknikt met een zwaai van de lange haren, het volgende berijden ze hitsig de vloer of elkaar en gaan daar volledig in op.
Het vermengen van uiterlijk vertoon en intieme driftuitleving brengt complexiteit aan in deze tweedeling. In staccato frases wenken handen het publiek naderbij, grijpen dan vurig in het kruis. Een dansersvinger wijst naar de kijker en dan naar zichzelf: dit ben ík! Het betasten van een eigen borst is koel demonstratief, het fanatiek bewrijven van de blote beenhuid is wanhopig. Met harde hand slaan de vrouwen hun vlees mals alsof ze coteletten zijn. Door twee van hen wordt de derde ruw ontkleed, beslagen en neergegooid. Lachend staat het slachtoffer op en doet recht voor de zaal een adembenemende naaktdans.
De soundscape van Arne van Dongen heeft geen beat; de terugkerende pulse in de choreografie komt uit de dansers. Die onderscheiden zich met een persoonlijke inkleuring: Matthea Lára Perdesen is majestueus onaakbaar, Isaiah Selleslaghs broeiërig duister, en de lange Sixtine Biron geamuseerd onschuldig. De cast (waar ook Celine Werkhoven in afwisselt) is splinternieuw. De voorstelling van gezelschap WArd/WaRD is bijna twintig jaar oud. En het veelgeprezen Co(te)lette is een traktatie. En het gevecht om wie het vrouwenlijf bezit, is alleen maar actueler geworden. Veranderd is de alomtegenwoordigheid van camera’s. Die vrouwen nonstop confronteren met schoonheidseisen, en de ruimte waar hun beeltenis niet grijpbaar is, hebben ingeperkt. Gelukkig is er het theater. Met de extra veiligheid van afplakstickers.
Marijn van der Jagt, De Groene Amsterdammer 28 mei 2026
Herneming prijswinnende dansvoorstelling Co(te)lette is een ijkpunt in de strijd om gelijkwaardigheid
De herneming van Co(te)lette, een prijswinnende dansvoorstelling uit 2007, toont nog eens aan wat een sterke choreograaf Ann Van den Broek is, maar vooral hoe belangrijk het is dat zij het vrouwelijk lichaam zo radicaal centraal stelt.
Drie vrouwen lopen een vierkantje. Met een paar passen komen ze linksvoor op de speelvloer, met de volgende paar passen stellen ze zich kort op in de hoek rechts vooraan, enzovoort. In de ene hoek kijken ze kittig over een naar voren gedraaide schouder, in de volgende wijzen ze scherp een denkbeeldige ander aan en kijken met een priemende blik diens kant op, en slaan met de andere hand op hun borstkas. Verderop wiegen ze een heup. Een kreet ontsnapt aan hun kelen.
Steeds kleiner wordt het vierkant, steeds korter duren de gebaren en houdingen, tot ze op het eind als in een slapstickscène op hoog tempo uit een hectisch rondje hevige maar kortdurende emoties bestaat. Ze hebben rode gezichten, hun haren hangen in wilde plukken los.
Alle emotionele kleuren
De schitterende dansvoorstelling Co(te)lette is een van de meest intense en intieme voorstellingen die je ooit in je leven zult zien. In dit werk zoekt ‘de vrouw’ alle aspecten van haar sensuele en seksuele zelf uit, van hoe het voelt in het lichaam tot het effect van de blik van anderen, onder wie ‘de man’. De dans verkent onverschrokken alle emotionele kleuren tussen zachtaardig en ziedend, tussen grappig en gefrustreerd.
Emoties staan centraal in al het werk van Ann Van den Broek. De dansers werken elk detail van een bepaalde staat van zijn uit in hun lichaam. Wat doet wilskracht met je blik, met je schouders, met je pas? Wat doet verlangen met je huid, met je tastzin? Hoe staat een trotse vrouw op na vernedering of fysieke overweldiging?
De dubbel en dwarse inzet van de danseressen roept een emotionele respons op bij hun publiek. De intensiteit is voelbaar, de verrukking, de opwinding, de wilskracht van de vrouwen sleept je mee. Soms doet het me rillen in mijn stoel. De vraag bekruipt me: mag ik hier wel naar kijken? In de zaal is het muisstil.
Fenomeen tradwife
Dat Van den Broek in 2007 het lichaam van de vrouw, en de ervaring van het leven in een vrouwelijk lichaam zo centraal stelde, leverde haar toen een Zwaan op, dé Nederlandse prijs voor de beste dansproductie. Bijna twintig jaar later zet de herneming – met nieuwe dansers – de kijker aan het denken. Hoe kan het dat we anno nu het recht van de vrouw op lichamelijke zelfbeschikking zien afkalven ten opzichte van 2007? Wanneer is dat fenomeen van de tradwife de wereld in geslopen? Wat raken vrouwen vandaag kwijt dat met zoveel doorzettingsvermogen werd bevochten?
Het maakt de herneming van Co(te)lette tot een belangrijk ijkpunt in de strijd om gelijkwaardigheid. Wat een geluk dat het werk opnieuw te zien is.
Wendy Lubberding, Het Parool, 24 juni 2026